Hà Nội: Bước chuyển mới trong quản lý chất thải ngành y tế

Nhằm tăng cường quản lý chặt chẽ rác thải y tế, thời gian gần đây, ngành y tế Hà Nội đang đẩy mạnh triển khai nhiều biện pháp khắc phục và cải thiện môi trường các cơ sở y tế trên địa bàn.

50% bệnh viện phân loại  đúng theo quy định

Theo báo cáo của Sở Y tế Hà Nội, trung bình mỗi năm, tổng lượng rác thải y tế thải ra từ 41 bệnh viện công lập, 52 phòng khám đa khoa, 4 nhà hộ sinh, gần 600 trạm y tế ước tính khoảng 600.000 kg chất thải y tế nguy hại; 3 triệu kg chất thải thông thường và khoảng 1,8 triệu m3 nước thải. Trong đó, hơn 90% bệnh viện thực hiện phân loại chất thải rắn (CTR) y tế ngay tại nơi phát sinh, nhưng chỉ 50% trong số này thực hiện phân loại đúng từng loại chất thải theo quy định của Bộ Y tế. Mới đây Sở Y tế Hà Nội đã thành lập 2 đoàn kiểm tra, giám sát về công tác quản lý chất thải y tế, quản lý vệ sinh lao động, sức khỏe người lao động và bệnh nghề nghiệp tiến hành kiểm tra tại 32 đơn vị, bao gồm 30 Trung tâm y tế (TTYT) quận, huyện, thị xã và Bệnh viện đa khoa Đức Giang, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec.

Qua kiểm tra được biết với các bệnh viện việc chấp hành công tác quản lý chất thải bảo vệ môi trường thực hiện tương đối tốt. Tuy nhiên với khối TTYT, mới chỉ có 7/30 đơn vị thực hiện đánh giá tác động môi trường, 2/30 đơn vị quan trắc môi trường định kỳ, 2/30 đơn vị đăng ký chủ nguồn xả thải nguy hại.

Với chất thải rắn y tế ngay tại nơi phát sinh, tất cả 32 đơn vị tổ chức phân loại, thu gom tại nguồn, tuy nhiên một số đơn vị thu gom chưa đúng mã màu quy định. Việc xử lý chất thải rắn nguy hại có 6 đơn vị có lò đốt để xử lý tại chỗ, còn lại 26 đơn vị ký hợp đồng thu gom, vận chuyển, xử lý. Về phương tiện vận chuyển chuyên dụng chất thải y tế nguy hại cũng chỉ có 2 đơn vị là TTYT Sóc Sơn, Bệnh viện đa khoa quốc tế Vinmec có đầy đủ theo đúng quy định. Về lưu giữ rác thải, mới chỉ có 14/32 đơn vị có nhà lưu giữ rác song 5 trong số đó nhà lưu giữ rác còn thiếu cửa và thiếu khóa.

Đối với chất thải lỏng ở 2 bệnh viện được kiểm tra có hệ thống xử lý còn lại 27 TTYT quận, huyện, thị xã chưa có hệ thống xử lý nước thải hiện đại mà chỉ xử lý tại chỗ bằng cloramin B hoặc vôi bột sau đó xả thải ra môi trường. 43/51 phòng khám đa khoa ở 30 TTYT quận, huyện đã đầu tư hệ thống xử lý nước thải, 3/4 nhà hộ sinh được đầu tư hệ thống xử lý nước thải, nhà hộ sinh còn lại sử dụng phương pháp xử lý bằng hóa chất trước khi thải ra môi trường.

Cần thực hiện đồng bộ  các giải pháp

Thực trạng trên không chỉ ở Hà Nội mà còn là “căn bệnh” chung của rất nhiều địa phương đang gặp phải. Nguyên nhân dẫn đến tình trạng này là do nguồn kinh phí đầu tư xây dựng và vận hành hệ thống xử lý chất thải nguy hại còn nhiều hạn hẹp trong khi việc xử lý loại rác thải này đòi hỏi phải có đầu tư cao về vốn và công nghệ khiến nhiều cơ sở y tế không có đủ tiềm lực để xây dựng. Bên cạnh đó, hiện những hệ thống cũ của các cơ sở y tế được xây dựng từ lâu và đa phần đã xuống cấp không đủ khả năng để xử lý dẫn đến tình trạng tồn đọng rác thải và gây khó khăn cho công tác xử lý. Đồng thời một nguyên nhân khác phải kể tới là nhân viên tại các cơ sở y tế chưa được đào tạo bài bản về chuyên môn nghiệp vụ dẫn tới việc vận hành cũng như phân loại rác thải chưa đáp ứng được yêu cầu đặt ra.

Để khắc phục những hạn chế, Bộ Y tế đã ban hành Chỉ thị 05/CT-BYT yêu cầu giám đốc các sở y tế các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương, thủ trưởng các Bộ, ngành tiếp tục tăng cường công tác tham mưu thực hiện công tác quản lý nhà nước về quản lý chất thải, bảo vệ môi trường, Sở Y tế Hà Nội đã chỉ đạo 100% các đơn vị đã tổ chức tuyên truyền, phổ biến cho cán bộ nhân viên về công tác quản lý chất thải y tế.

Theo ông Nguyễn Văn Dung, Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội cho biết, để quản lý chất thải y tế một cách chặt chẽ Sở đã yêu cầu các đơn vị y tế công lập và ngoài công lập xây dựng kế hoạch cụ thể và thực hiện nghiêm túc quy định về quản lý rác thải y tế; tiếp tục kiện toàn tổ chức bộ máy thực hiện, quy định và phân công trách nhiệm cụ thể cho từng thành viên; rà soát toàn bộ các trang thiết bị y tế, thiết bị chuyên môn, phương tiện vận tải nhằm đảm bảo an toàn cho cán bộ, người lao động cũng như bệnh nhân, người nhà bệnh nhân trong quá trình sử dụng. Hiện đối với chất thải rắn, bước đầu các đơn vị y tế đã thực hiện phân loại chất thải ngay từ khoa, phòng và thu gom ít nhất 1 lần/ngày, bảo đảm an toàn trong vận chuyển và xử lý. Hầu hết các đơn vị đã ký hợp đồng vận chuyển, tiêu hủy chất thải với công ty môi trường.

Song song với đó, Sở cũng đặc biệt tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát công tác quản lý chất thải y tế, bảo vệ môi trường nhằm phát hiện kịp thời, ngăn chặn các hành vi vi phạm về quản lý chất thải và bảo vệ môi trường trong cơ sở y tế và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời tiếp tục tuyên truyền nâng cao nhận thức cũng như năng lực chuyên môn cho các nhân viên y tế trong xử lý rác thải tại các cơ sở khám chữa bệnh.

Với nhiều giải pháp tích cực và đồng bộ, hi vọng rằng rác thải y tế tại các cơ sở khám chữa bệnh của Hà Nội ngày càng được quản lý chặt chẽ và xử lý triệt để, góp phần bảo vệ môi trường và sức khỏe cộng đồng.